Het Wiki Loves Bieb-project staat al een tijdje in de steigers, maar krijgt zo langzamerhand concrete vormen. Deze week zijn met het Zeeuws maritiem muZEEum afspraken gemaakt voor ontsluiting van de collectie via Wikipedia.

Naast de, hier al eerder genoemde, collectie van de voormalige Oudheidskamer KMS (Koninklijke Maatschappij De Schelde), zullen ook door het muZEEum de gegevens, digitaal vastgelegd in een databestand van de Stadshistorische collectie, worden overgedragen. Daarmee kunnen alle objecten worden beschreven in Wikipedia.

Vrijwilligers gezocht!
Bibliotheek Vlissingen zoekt vrijwilligers die het leuk vinden om bij te dragen aan het project en aan Wikipedia. Uiteraard wordt men daarbij bijgestaan door een medewerker van de bibliotheek, als men niet precies weet hoe dat moet.

Opgeven?
Aanmelden kan via email: dbs@spui.nl, via telefoon: 0118-422 161 (Dick Broers) of stuur een brief je naar: Bibliotheek Vlissingen t.a.v. Wiki Loves Bieb, Spuistraat 6, 4381 HR Vlissingen.

Kerncollectie
De kerncollectie van het muZEEum is in 2007 (M.A. De Ruyterjaar) voor een groot deel digitaal vastgelegd. Echter, binnen de organisatie van het muZEEum zijn geen mogelijkheden om zelf onderzoek te doen, waardoor de voorwerpen uit collectie uitgebreid beschreven kunnen worden.
Het Wiki Loves Bieb-project biedt met deze unieke overeenkomst de mogelijkheid om nog meer Vlissingse onderwerpen breeduit op te nemen in Wikipedia.  Daarmee snijdt het mes aan twee kanten: iedereen die meer van of over de objecten weet, wordt uitgenodigd om zelf aanvullingen te plaatsen.

Daarmee wordt niet alleen voorzien  in verruiming van de kennis van het muZEEum over de eigen collectie, maar vergroot het ook het aantal bezoekers van het muZEEum. Immers: wie in Wikipedia over een topstuk van het muZEEum heeft gelezen, wil het natuurlijk ook in het echt bekijken.

Een voorproefje
Beleven noemt het muZEEum dat, en dat kan alleen in het inspirerende gebouw zelf. Via internet is al een deel van de collectie te bekijken. Zo worden op de website van SCEZ (Stichting Cultureel Erfgoed Zeeland) ca. 100 topstukken uit het muZEEum samen met die van andere Zeeuwse musea getoond. En ook is de maritieme collectie te raadplegen op de website maritiem digitaal.

Beroepshalve zoek ik regelmatig in Wikipedia  naar onderwerpen die met Vlissingen te maken hebben. Vandaag beproefde ik zoekterm ‘muZEEum’. Dat leverde slechts tien ‘hits’ op. Voor de Vlissingers is het muZEEum al tijden een begrip. Maar wat doe je als je het begrip ‘muZEEum’ niet kent en in Wikipedia wil zien of Vlissingen een museum heeft? Dan zoek je ‘Vlissingen museum’. Dat leverde beduidend meer op: 114 onderwerpen. Gelukkig ook het muZEEum zelf!

Maar is alleen het muZEEum tevoorschijn toveren in Wikipedia eigenlijk niet te beperkt? Hoewel: zijn er dan nog meer musea in Vlissingen?

Geregistreerde musea
In Nederland is het begrip museum niet wettelijk beschermd. Wie een verzameling heeft en behoefte om het te tonen, mag zomaar ‘museum’ boven zijn voordeur zetten. Er is echter wel een onderscheid tussen zomaar een museum en een geregistreerd museum. Erkende musea staan geregistreerd in het Museumregister Nederland, tenminste: als je aan hele strenge voorwaarden voldoet. Dat geeft dan wel een hoop voordelen, bijvoorbeeld voorrang bij het toekennen van subsidies. In Vlissingen voldoet alleen het muZEEum aan alle voorwaarden en bij de ingang prijkt dan ook trots het bordje: Geregistreerd Museum.

In het muZEEum is, naast museum zijn, vooral veel te beleven: de maritieme geschiedenis van Zeeland wordt op spannende wijze verteld met prachtige voorbeelden uit de rijke Zeeuwse collectie historische voorwerpen.

Maar in Wikipedia wordt ook Het Arsenaal een museum wordt genoemd. Of het nodig is om Het Arsenaal in te schrijven, is hier niet de vraag. In dit Maritiem Attractecentrum is heel wat zien en te beleven in een spannende piratenomgeving en je kunt er zelfs levende roggen aaien.

Wel een museum, maar niet in Wikipedia en niet in museumregister, is Iguana. Hier is geen erfgoed te zien, maar net als Artis (overigens  wel een erkend museum)  is het een instituut met een verzameling dieren die te bestuderen zijn: reptielen, spinnen en nog veel meer. Je hoeft er geen verre reis voor te maken.

Toekomstig museum?
Tenslotte: ook niet in Wikipedia en geen museum is de Stichting Scheepsbouwgeschiedenis Vlissingen. Die is stilletjes, maar wel hard, bezig om de voormalige verbandkamer op het terrein van de voormalige scheepswerf De Schelde (KMS) op te knappen. Wat daar straks te zien zal zijn, is geen verrassing, maar hoe nog wel. Op open dagen waren voorwerpen uit de voormalige verbandkamer te zien en de klok die bij de ingang hing. Ook een in- en uitlogklok en voorwerpen die te maken hebben met klinken van schepen. De indrukwekkende film ‘Mannen tussen Staal’ werd er vertoond en de vrijwilligers vertelden de verhalen. Straks toch een museum?

Ondertussen werken we aan een plan om in Wikipedia nog  veel meer te kunnen vinden over Vlissingen, ook als u naar een museum zoekt.

Waarnaar verwijst ‘glacis’ in Glacisstraat, en waarom liggen er stroken met kinderkopjes in het deel tussen de Badhuisstraat (kon je daar vroeger jezelf wassen voordat iedereen douches had?) en de Scheldestraat (nou, die is voor Vlissingers wel duidelijk…). En de wijken? In Paauwenburg is geen pauw te bekennen! Bossenburg? Die twee struiken zeker?!

Wie was Van der Swalme, of beter: naar welke Van der Swalme is die straat in de Rode Buurt (eh…: naar de rode daken of politieke kleur?) genoemd?

Namen
Weet u welke levenswandel achter de vernoemde kunstenaar of politicus van uw straat schuilt? En waarom het centrum voor kunsteducatie vernoemd is naar een kunstenaar die het scheldeluminisme van de Vlissingse Kunstkring ‘Het Zuiden’ helemaal niets vond? En wist u dat van de oprichter daarvan, Gerard Jacobs, die samen met burgemeester Van Woelderen (ja: G R O T E laan!) de kunsteducatie in begin 20e eeuw heeft opgezet en tot na WO II actief geleid, nog geen stoeptegel vernoemd is! (nee: de St. Jacobsstraat echt naar de kerk…).

Spreekbeurt
Deze en nog veel meer vragen over namen van gebouwen, straten, wijken, kernen, het water voor de kust en waarom ‘Boulevard’ (oké, die geef ik weg: een Franse verbastering van het Nederlands woord ‘bolwerk’), zeilen regelmatig voorbij of worden op school gesteld aan de leerkracht. Het zijn niet alleen leuke weetjes voor op verjaardagen, onder de thee na de voetbal, of tijdens de derde helft van de muziekvereniging. Maar ook voor een werkstuk, scriptie of spreekbeurt.
Tenminste, als u dat heel toevallig ergens hebt gelezen.

Wikipedia
Je kunt natuurlijk ook in Wikipedia zoeken. Het intypen van straatnamen met staatslieden en kunstenaars gaat prima. Glacis staat er ook in! Hè, in Vlissingen is daar helemaal geen glooiend terrein met gracht! De helling van de scheepswerf? De Dokhaven? En dan die kinderkopjes dan?

Wiki Loves Bieb
Er ontbreken nog veel Vlissingse onderwerpen. Het zou erg fijn zijn om er te kunnen lezen waar nu de Duinpoort- en de Westpoortflat naar zijn vernoemd. Met afbeeldingen van toen en nu.
Leuk idee? Heeft u even? Want weet u hier of daar meer van? Of van andere Vlissingse onderwerpen die er nog niet of onvolledig in Wikipedia te vinden zijn, bijvoorbeeld loodswisselling, Scheldekwartier, scheepsbouwhistorie? Of wel gevonden, maar het onderwerp heeft nog geen afbeelding of filmpje? Of de verkeerde en heeft u die wel of kunt u die maken?

En zou u dat met de hele wereld willen delen, maar u weet niet hoe? Bibliotheek Vlissingen gaat dit samen met u en Wikimedia oplossen! Hoe? Kijk op www.WikiLovesBieb.nl en blijf de dag- en weekbladen volgen.

Wist u dat de vondst van pijpen uit de 17e eeuw tijdens opgravingen in Vlissingen (2006) een doorbraak betekende in de kennis over de keuze van tabak? Dat staat weliswaar gewoon ‘ergens‘ op internet, maar het niet heel gemakkelijk zijn als het via één webadres terug te vinden is? Daarom: Wikipedia!

Wiki-Loves-Bieb dringt langzamerhand door in de hele organisatie van de Bibliotheek Vlissingen. Karolien, tot nu toe de drijvende kracht, gaat dan wel helaas weg, maar ze heeft het project fantastisch weten te verankeren. Naast het bedenken en uitwerken van projecten, wordt door diverse collega’s gewerkt aan het ontwerpen van brochures en ook andere vormen van publicaties worden voorbereid.

Vlissingse hoofden
Binnenkort treden we ook naar buiten. Het is de kunst het project te presenteren met aansprekende onderwerpen, zodat een zo breed mogelijke belangstelling kan worden aangeboord. Dus speuren we niet alleen naar binnen Wikipedia en Wikimedia Commons ontbrekende onderwerpen en afbeeldingen over Vlissingen, maar kijken ook uit naar waar de kennis nu nog opgesloten zit in de hoofden van de bewoners.

Grote en kleine gebeurtenissen
Vlissingen heeft een rijke geschiedenis en die houdt niet op bij ‘grote’ gebeurtenissen als oorlogen en gevolgen van de economische mallemolen en maatschappelijke ontwikkelingen.  Ook schijnbaar dagelijkse dingen van alledaagse mensen kunnen een splinter in de geschiedschrijving lijken, maar eenmaal verteld wellicht een ontbrekende schakel, waardoor een heel ander beeld kan ontstaan van wat we tot nu toe aannamen. Kennis, weetjes en afbeeldingen met betrekking tot Vlissingen zijn ondertussen wijds en onsamenhangend verspreid over internet en juist Wikipedia kan dat allemaal bundelen.

Bronnen
Op mijn bureau tref ik regelmatig erg leuke publicaties, die onder het mom van’Lees dit maar eens!’ daar zijn neergelegd. Ook loopt onze directeur regelmatig langs met ideeën die bij hem te binnenschieten. Al die ‘losse flodders’ moeten worden verzameld en uitgewerkt, waardoor we uiteindelijk hopen om daarmee flink wat Wikipedianten in spe aan de slag te kunnen zetten.

Scheldekwartier
Ondertussen borrelde in mijn hoofd een project op, waar niet alleen het Wiki Loves Bieb-project, maar ook diverse erfgoedinstellingen in Vlissingen en vooral heel veel gebruikers van Wikipedia plezier aan kunnen beleven. Na een informele introductie bij de projectleiding, kreeg ik groen licht om ermee door te gaan. Diegenen die het concept projectplan lazen, waren meteen zeer enthousiast. Het betreft…

En daar hou ik nog even de spanning er in, maar ik kan wel loslaten dat het project aansluit bij ontwikkelingen die in Vlissingen in gang zijn gezet om de stad een nieuw elan te geven. Meer dan de titel van deze alinea geef ik nog niet prijs, maar ik adviseer om (ook) de gedrukte nieuwsberichten strak in de gaten te houden!