Mijn meester van de vijfde klas, die ze tegenwoordig groep zeven noemen, had behoorlijk veel moeite met de uitleg van het meanderen van rivieren. Het is dat het drie jaar later op de middelbare school nog eens uitgelegd werd, anders was het niet blijven hangen. Het slingeren van de loop van het water is nog wel te begrijpen, maar wat dit in de loop der eeuwen voor de ontwikkeling van het landschap betekent, is nauwelijks voor te stellen.

Tenminste, dat was het voor een elfjarig jongetje dat in een havenstad woonde. Misschien dat Limburgers aan de Geul er heel wat minder moeite mee hadden.

Multimedia
Dat ik er later meer van snapte, kwam onder andere door een afbeelding, die de docent bij zijn verhaal benutte. Onlangs zag ik op een basisschool een mooie methode Aardrijkskunde, waarin het meanderen nog meer beeldend uitgelegd werd. De docent vertelde dat de uitgever er ook materiaal voor het digibord bij levert, waardoor kinderen zelfstandig aan het werk kunnen.

Daar waar een onderwijzer in de jaren ‘60 twee lessen voor nodig had, leren kinderen op deze manier binnen veertig minuten zelfstandig twee keer zoveel. Er is nog een methodeboek bij nodig, maar de website en het digitale lesmateriaal en dito werkschrift dragen sterk bij aan die effectiviteit. Veel kinderen leren immers gemakkelijker als zij iets zien of horen, dan dat zij het moeten lezen.

De kwaliteit van educatief lesmateriaal draagt dan ook sterk bij aan de mate van succes van het leerproces. En onder kwaliteit wordt hier dan ook verstaan: de mate waarin rekening gehouden wordt met de favoriete leerstijl van de leerling. Niet iedereen is weg van boeken. Niet iedereen leert het best door iets te leren of aan te horen. Juist de combinatie van die stijlen draagt vaak bij tot succes. Eenvoudige conclusies, die voor bibliotheken echter nog niet direct leiden tot nieuwe acties.

Steun van de bieb
Wat zouden we graag kinderen op multimediale wijze willen ondersteunen bij hun leren! Om daaraan een bijdrage te kunnen leveren wachten wij op een regisserend startsein van de bibliotheekbranche. Bibliotheek Vlissingen ontwikkelde namelijk op proef digitale lespakketten om een alternatief te kunnen bieden voor de commerciële methoden van educatieve uitgeverijen. Zo helpen wij leerkrachten aan foto- en filmmateriaal, teksten en relevante websites om hun lessen aantrekkelijker te maken en zelfstandig werken te ondersteunen.

Alternatief voor commercie
Het commerciële educatieve materiaal is namelijk erg kostbaar en wordt daardoor veelal te lang gebruikt op scholen, waardoor men met verouderd materiaal werkt. Zelfs materiaal van publieke educatieve producenten als Teleac en NOT is moeizaam verkrijgbaar en dus slecht leverbaar. Beperkingen rond auteursrecht dragen ertoe bij dat vele waardevolle producties door de meeste kinderen nooit gezien worden. En dat leerkrachten het niet kunnen benutten bij hun lessen, omdat het een mijl op zeven is om aan het materiaal te kunnen komen.
Je moet goed de weg kennen op bijvoorbeeld Kennisnet of Teleblik en doeltreffend in bestanden kunnen zoeken. Als dat te veel moeite kost neme men al snel een enigszins knullig filmpje van YouTube. Uit recent onderzoek van de bibliotheek blijkt dan ook dat men deze mogelijkheden weinig benut.

Als bibliothecaris ben ik reuze enthousiast over boeken, maar voor veel leerstijlen en soorten onderwerpen hebben ze grote beperkingen. En daarom zei Johan Cruijff al lang gelden: ‘Ieder voordeel heb zijn nadeel’.